Aşısızları ifşa etmek hak ihlali mi?

Geçen hafta, Konya Selçuk Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi'nde korona virüs aşısı olmayan ve eksik doz yaptıran öğrencilerin isimleri okul panosunda ifşa edildi. Üniversitenin bu uygulanması başta hukukçular olmak üzere toplumun tüm kesiminde tartışmalara neden oldu. Aşıya teşvik için yapıldığını söyleyen de vardı, toplum sağlığını korumak adına yapıldığını da.

Peki bu uygulama ister okullarda ister işyerlerinde ister sosyal alanlarda yapılsın ne kadar hukuka uygun?  

Üniversitenin Uygulaması Hukuka Aykırı Mıdır?

Evet, net bir şekilde hukuka aykırıdır. Çünkü insanın sağlığı ile ilgili veriler, özel hayatına ilişkin verilerdir ve bunlar Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 8. maddesi ve Anayasamızın 20. maddesi ile teminat altına alınmıştır. Bu nedenle hangi amaçla yapılırsa yapılsın bu uygulamanın hukuksuz olduğu şüphesizdir.

Yasal Dayanakları Nelerdir?  

Konunun hukuki alt yapısını incelediğimizde karşımıza Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 8. Maddesi, Anayasa’nın 20. maddesi ile Kişisel Verileri Koruma Kanunu’nun 6. maddesi çıkmaktadır.

AİHS’nin 8. maddesi “Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve haberleşmesine saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.” olarak düzenlenmiştir.

Anayasamızın 20. maddesi ise “Herkes özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz” şeklinde hüküm altına alınmıştır.

KVKK’nun 6. maddesine göre de “Kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel nitelikli kişisel veridir. Özel nitelikli kişisel verilerin, ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesi yasaktır.”

Bu kapsamda öncelikle belirtmek gerekir ki; kişilerin tahlil, görüntüleme, test, rapor, aşı durumu gibi sağlık durumlarına ilişkin bilgileri KVKK’nun 6. maddesine göre kişisel sağlık verisi niteliğinde olup, özel nitelikli kişisel veri kategorisinde bulunmaktadır. Bu veriler kişinin açık onayı olmadan kesinlikle kayıt altına alınamaz, işlenemez. İstisnası kişinin sadece sağlığı ve cinsel hayatı ile ilgili veriler kamu sağlığının korunması amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgilinin açık rızası aranmaksızın işlenebileceğidir.

Dolayısıyla gerek kişilerin gerekse kurumların kişinin açık onayı olmaksızın bu verileri işlemesi, kaydetmesi ve/veya yayınlaması kesinlikle hukuka aykırıdır.

Söz konusu hukuka aykırılığın yaptırımları nelerdir?

Bu durumun üç türlü yaptırımı olabilir. Eylemi gerçekleştirenler ilk olarak Türk Ceza Kanunu’nun 134. maddesine göre “Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu” nedeniyle 1 ile 3 yıl arasında hapis cezası ile cezalandırılabilirler. İfşa halinde ise 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalabilirler.

İkinci olarak KVKK’nun 6. maddesinin ihlal edildiği gerekçesiyle Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunulması halinde ihlali gerçekleştirenler hakkında en az 15 bin TL olmak üzere 1 milyon TL’ye kadar idari para cezasına hükmedilebilir.

Üçüncü olarak bu verilerin açıklanması nedeniyle eğer kişilerin mağduriyetleri söz konusu ise kişiler manevi tazminat davası da açabilirler.

Ne Yapılmalı?

Bir yanda pandemi ile mücadele kapsamında alınmaya çalışılan tedbirler ve kamu sağlığı, diğer yanda kişinin özel kişisel verilerinin korunması...

Covid-19 salgınının dünya çapındaki gerek sağlık gerek sosyal hayat gerek ekonomi üzerindeki etkileri dikkate alındığında, bu salgınla mücadele kapsamında aşı durumu ve PCR test sonucu gibi Covid-19’a ilişkin kişisel sağlık verilerinin işlenmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Kamu sağlığının korunması amacıyla işlenmesi gerekliliği olsa da mutlaka ve mutlaka hukuka uygun olması gerekmektedir.  

Bunun için de kişisel verilerin işlenmesi kamu güvenliğini, kamu düzenini sağlamaya yönelik olarak yasa ile görevlendirilmiş, yetkili kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir, saygılarımla...

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mahir Işıkay - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Star Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Star Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Star Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Star Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Kocaeli Markaları

Star Kocaeli Gazetesi, Kocaeli ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 250 86 41
Reklam bilgi

Anket Koronavirüs aşısı vakaları bitirebilecek mi?